Wykonaliśmy kolejną analizę kontraktu usługowego wykorzystując sztuczną inteligencję i architekturę Riskovery. Poniżej jest podsumowanie, a dalej wykres radarowy ryzyk oraz szczegółowa analiza umowy.
Tym razem do analizy umowy wykorzystaliśmy model językowy GPT4o-mini, który zaskoczył nas bardzo obszerną analizą ryzyk wynikającą z braków w umowie. Należy pamiętać, że ryzykiem kontraktu są nie tylko zapisy umowy ale również braki niektórych postanowień w umowie (np. brak kar dla zamawiającego). Ponadto przeanalizowaliśmy złożoność mechaniki umowy według testowanych przez nas metodyk.
Podsumowanie ryzyk dla Wykonawcy
Kluczowe obszary ryzyka
- Nierównomierna alokacja ryzyka i odpowiedzialności:
- Krytyczny brak równowagi w zakresie kar umownych – liczne i wysokie kary dla Wykonawcy bez analogicznych mechanizmów dla Zamawiającego
- Automatyczny charakter kar umownych, niezależny od faktycznie poniesionej szkody
- Możliwość kumulacji kar do 25% wynagrodzenia maksymalnego
- Nieadekwatność mechanizmów finansowych:
- Ograniczenie waloryzacji do 15% przy potencjalnie długim okresie realizacji umowy
- Ryzyko wyczerpania wynagrodzenia maksymalnego przed osiągnięciem celu umowy
- Brak rekompensaty za przestoje i wydłużenie czasu realizacji z przyczyn niezależnych od Wykonawcy
- Ograniczona elastyczność operacyjna:
- Brak jasnych procedur wprowadzania zmian i rozliczania robót dodatkowych
- Nieprecyzyjne kryteria oceny „uchybień mniejszej wagi” umożliwiające zatrzymanie do 20% wynagrodzenia
- Brak mechanizmów przedłużenia terminów w przypadku opóźnień niezawinionych przez Wykonawcę
- Ograniczone mechanizmy rozwiązywania sporów:
- Brak wieloetapowej procedury rozstrzygania sporów
- Niedostateczne określenie procedur mediacyjnych
- Ograniczenie jurysdykcji do sądu właściwego dla siedziby Zamawiającego
Stopień złożoności umowy [funkcjonalność eksperymentalna]
Ocena: BARDZO ZŁOŻONA
Uzasadnienie:
- Wielopoziomowa struktura dokumentów umownych z hierarchią pierwszeństwa
- Skomplikowane mechanizmy rozliczeniowe i waloryzacyjne
- Złożone zależności między poszczególnymi elementami umowy
- Rozbudowana struktura zadań i obowiązków Wykonawcy
- Liczne odwołania do przepisów prawa cywilnego i zamówień publicznych
- Wieloaspektowe mechanizmy kar umownych i odpowiedzialności
- Złożone procedury odbiorów, raportowania i oceny zgodności
Ocena zrównoważenia delegacji ryzyk
Ocena: ZDECYDOWANIE NIEZRÓWNOWAŻONA NA NIEKORZYŚĆ WYKONAWCY
Uzasadnienie:
- Jednostronność kar umownych (tylko dla Wykonawcy)
- Nadmierne obciążenie Wykonawcy ryzykiem inflacyjnym (limit waloryzacji 15%)
- Ryzyko finansowe związane z zatrzymaniem wynagrodzenia na podstawie nieprecyzyjnych kryteriów
- Brak rekompensaty kosztów w przypadku opóźnień niezawinionych przez Wykonawcę
- Ograniczone możliwości renegocjacji warunków umowy
- Arbitralność Zamawiającego w zakresie zatwierdzania zmian i oceny jakości prac
- Brak mechanizmów ochronnych dla Wykonawcy w przypadku nieprzewidzianych okoliczności
Biorąc pod uwagę adhezyjny charakter umowy, Wykonawca jest narażony na znaczące ryzyka, które mogą istotnie wpłynąć na rentowność projektu. Rekomendowane byłoby dokładne zaplanowanie realizacji umowy z uwzględnieniem zidentyfikowanych ryzyk oraz utworzenie odpowiednich rezerw finansowych i zasobowych.
Radarowy wykres ryzyk nie jest normalizowany względem wcześniejszych analiz. Zamieszczamy go jedynie poglądowo.
